zelfrijdende auto

Mblad vraagt de mening van drie experts. Zijn ze akkoord of hebben ze een andere kijk op de zaak?

Stelling: “Lost de zelfrijdende auto straks de files op?”

Is het fileleed opgelost als we straks allemaal in een zelfrijdende auto zitten? De believers, Uber en Google op kop, zijn ervan overtuigd dat zelfstandige voertuigen een vlottere verkeersstroom garanderen. Maar volgens sommige wetenschappers gaan de files daardoor juist toenemen, zeker in een stedelijke omgeving. En de autobouwers, die lijken vandaag meer in te zetten op connected cars, mét chauffeur.

Jan Christiaens, dienst Beleid, Communicatie & Onderzoek bij Mobiel 21

Mobiel 21

Jan Christiaens, dienst Beleid, Communicatie &
Onderzoek bij Mobiel 21

“De jongste tijd zijn onverwachte problemen opgedoken met zelfrijdende auto’s. Een zelfrijdende auto van Uber is gecrasht. Ook met de Google Car gebeurden enkele ongevallen. Daardoor liggen de ontwikkelingen nu een beetje stil. De ontwikkelaars trappelen technologisch ter plaatse. Veel meer aandacht gaat op dit moment naar wat wel eens de tussenstap zou kunnen zijn: de connected car. Tesla en andere autobouwers willen auto’s met elkaar laten communiceren, bijvoorbeeld om hen onderling automatisch een zekere afstand te laten bewaren. Ook communicatie met parkeerassistenten behoort tot de mogelijkheden.”

“Technologische optimisten voorspellen dat de zelfrijdende wagen over twee jaar klaar is. Dat geloven wij niet. Voorlopig is de chauffeur niet weg te denken aan boord van de auto. Bij tests moeten de bestuurders nog altijd ingrijpen om de wagen op de baan te houden. De crashes gebeuren steevast als de auto’s zonder chauffeur op pad gaan.” “Bovendien stellen we ons de vraag wat het succes van de zelfrijdende auto, zodra die technologisch op punt staat, met ons mobiliteitsgedrag zou doen. De combinatie van minder ongevallen, meer comfort en een nuttige of aangename besteding van de reistijd maakt autorijden veel aantrekkelijker. Dat zou tot meer gebruikers leiden, en dus ook tot meer files. Pendelaars die nu het openbaar vervoer nemen, stappen misschien over op de zelfrijdende auto. Ons wegennetwerk kan dat in zijn huidige vorm niet aan.”

Chris Tampère, afdeling Industrieel Beleid / Verkeer & Infrastructuur van de KU Leuven 

Tampère

Chris Tampère, afdeling Industrieel Beleid / Verkeer & Infrastructuur van de KU Leuven

“Met elkaar communicerende voertuigen bieden zeker perspectieven. Maar dan heb je er veel nodig. Zodra er enkele zijn die niet met elkaar communiceren, wordt het moeilijker. Een stoplicht afschaffen kan pas als de laatste niet autonome wagen van de baan is. Er zullen andere soorten ongevallen gebeuren. Neem het autopilotsysteem van Tesla. Dat houdt in dat je automatisch rijdt, tot er een probleem opduikt. Dan vraagt de wagen plots dat jij in een fractie van een seconde ingrijpt. Maar de mens is slecht in het bliksemsnel inschatten van een situatie en het overnemen van de controle (zo kwam vorig jaar een Tesla-bestuurder om het leven omdat hij het stuur niet in handen had genomen na waarschuwingen van het Autopilot-systeem, red.). Een computer is nooit dronken en neemt geen drugs, maar heeft ook rare kuren. Er kunnen bugs en fouten in het systeem sluipen of mensen begrijpen niet goed hoe de technologie werkt en kunnen ze niet hanteren. Wil jij je leven in handen leggen van iemand die de software van de wagen niet heeft geüpdatet? En gaat autonoom rijden in de praktijk lukken op moeilijke verkeersassen?” “Als mensen de tijd die ze in de auto doorbrengen als nuttig of aangenaam ervaren omdat ze leukere dingen kunnen doen, gaan ze het minder erg vinden om langer onderweg te zijn. Er zullen veel meer kilometers worden afgelegd op hetzelfde wegennet. En dan krijg je juist meer files. Een jaar geleden stelde Uber dat de praktijkproeven eraan kwamen. Maar tegenvallende resultaten nopen tot voorzichtigheid. Enkele steden en staten in de Verenigde Staten hebben de zelfrijdende testauto’s zelfs verboden. Het optimisme in de technologie heeft serieuze deuken gekregen.”

“In Europa is dit soort dienstverlener op het wegennet nog lang niet in zicht. De technologie moet stapsgewijs kunnen groeien. Ik denk bijvoorbeeld aan zelfrijdende shuttles en bussen op vaste tracés. De eerste toepassingen zijn voor logistieke verleners en stedelijke distributie. Het project in Zaventem met de zelfrijdende bus is het eerste dat in België heel zichtbaar wordt. In Melsbroek kunnen mensen overstappen op een shuttle die hen naar de terminals brengt. Het gaat om een vast tracé met beperkt verkeer. Niet te vergelijken met taxi’s die elke straat in het oog moeten houden. De volgende stap is de autoweg. Dan volgt de stad, waar de auto slim moet leren omgaan met fietsers en voetgangers: een heel complexe uitdaging.” “Een auto bestellen om je naar een bestemming te brengen: mijn prognose is dat dat nog een hele tijd op zich zal laten wachten. Een doorbraak verwacht ik pas over twintig tot dertig jaar. Zeker niet vroeger dan 2040. Niet zozeer door de technologie, die kan klaar zijn. Maar wat met de rest van de maatschappij? Wat doen we met de jobs van chauffeurs? Wat met marktmodellen? We kopen allemaal nog altijd klassieke auto’s. En wat met wetgeving, verzekering, organisatie van tijd en arbeid?” “Er komen zeker opportuniteiten, maar zo’n omslag gebeurt niet van de ene minuut op de andere. Vergelijk het met telewerk. Internet maakte thuiswerk mogelijk vanaf het eind van de jaren negentig, maar twintig jaar later spartelen sommige bedrijven nog altijd tegen. Eerst moet de technologie rijp, getest en betrouwbaar zijn. Dan verandert de maatschappij. Eerder kan de zelfrijdende auto niet alom present zijn.”

Tesla-woordvoerder in België

“Al onze voertuigen die nu in productie zijn, bevatten al hardware die er in de toekomst voor moet zorgen dat de auto helemaal zelf kan rijden. De hardware draait op een krachtigere interne computer, die veertig keer sneller is dan de eerdere boordcomputer van onze voertuigen. Volledige autonomie maakt een auto substantieel veiliger dan een menselijke bestuurder. Zelfbesturende voertuigen zullen een belangrijke rol spelen in het verbeteren van de veiligheid in het verkeer.” “Het mobiliteitsprobleem kan aangepakt worden als we in de toekomst met een zelfrijdende auto rijden en aan car sharing gaan doen. De auto brengt ons weg en haalt ons vervolgens weer op. Omdat auto’s nu over het algemeen meer geparkeerd staan dan rijden, betekent het delen van auto’s een efficiënter gebruik van de auto. Een zelfrijdend wagenpark is misschien nog niet voor morgen, maar de voordelen zijn nu al aangetoond.” “Ons Autopilot-systeem is vooralsnog bedoeld voor autosnelwegen en het vereist dat de bestuurder zeer regelmatig de handen aan het stuur houdt als bewijs dat hij niet in slaap gevallen is.”

 

Dit artikel verscheen in Mblad, in juli 2017.