IT-producten krijgen tweede (en derde) leven

SNEW maakt economisch afgeschreven IT- en telecomproducten klaar voor hergebruik. Met zijn businessmodel biedt het Nederlandse bedrijf een antwoord op het e-waste-probleem en spaart het tegelijk grondstoffen uit – een inspirerend voorbeeld van circulaire economie.

Als 9-jarige knaap was Martijn van Engelen er al van overtuigd dat mensen niet al te goed met de aarde omspringen. Hij stoorde zich aan het materialisme dat hij rond zich zag. “Het viel me toen al op dat mensen de waarde van dingen niet meer zien”, zegt hij meer dan veertig jaar later. “Tegenwoordig heeft men de mond vol over consuminderen, maar herwaarderen vind ik nog een betere houding.”

De jonge Martijn van Engelen raakte gefascineerd door oude auto’s en de recuperatie van onderdelen en ontpopte zich als een van de drijvende krachten achter Stiba, de Nederlandse brancheorganisatie van autosloperijen. “De autowereld is al drie decennia circulair”, stelt Van Engelen vast. “We vinden het evident dat we een wagen inruilen. Waarom doen we dat ook niet met een telefoon?” Die retorische vraag lag aan de basis van SNEW (as new). Volgens het 3R-concept – recollect, reuse, recycle – maakt de start-up economisch afgeschreven IT- en telecomapparatuur klaar voor hergebruik op de Europese markt, zodat die een tweede en soms zelfs een derde leven krijgt.

Omgekeerde winkel

“Wij werken als een omgekeerde winkel: we geven geld voor oude producten”, legt Van Engelen uit. “Zo hebben we een tijdje terug contracten afgesloten met de drie grootste IT-bedrijven van België. Wij ontfermen ons over hun retourstroom. We halen de end-of-life-apparatuur op en sorteren die uit. We filteren de producten en onderdelen op bruikbaarheid. Met spare parts kunnen we defecte toestellen repareren. Wat niet gereviseerd en opnieuw ingezet kan worden, laten we door onze recyclepartners ontmantelen en weer tot grondstof verwerken.”

Interessant voor resellers van de as new-producten is dat SNEW, hoewel zelf (nog) niet gecertificeerd, de ISO 20400-norm voor maatschappelijk verantwoord inkopen volgt. Binnen afzienbare tijd is dat een must voor Europese aanbestedingen. Van Engelen: “We hebben ook een dienst One Stop Shopping ontwikkeld die de ICT-reseller bevrijdt van alle zorgen. In zijn plaats bekommeren we ons om de installatie en het onderhoud van de ICT-apparatuur en voeren we de verouderde toestellen af conform de wetgeving. Hij kan ook van a tot z volgen wat er met de toestellen gebeurt.”

Sociale werkplaats 2.0

Volgens Van Engelen verplicht circulair ondernemen een bedrijf om zijn DNA te verduurzamen. Sociale tewerkstelling maakt dus ook deel uit van de mvo-filosofie van SNEW. “We helpen zoveel mogelijk mensen met een zekere afstand tot de arbeidsmarkt aan een baan. Dat gaat van iemand met een beperking tot iemand met een burn-out of mensen die op basis van leeftijd of religie gediscrimineerd worden. Dat zijn geen jobhoppers, zij zijn vaak heel gemotiveerd om hun talenten te benutten. Neem nu iemand met autisme: niet zelden is die uitzonderlijk goed in bijvoorbeeld analytisch denken. Het is toch mooi als die persoon binnen je bedrijf zijn plek vindt? Wij volgen het principe van de sociale werkplaats 2.0: we kijken naar wat mensen wél kunnen in plaats van naar hun beperkingen.”

De kiem voor het gedachtengoed achter SNEW werd in 1996 in Afrika gelegd, toen globetrotter Martijn van Engelen met zijn eerste buitenlandse bedrijf Second Life for ICT Products naar Egypte trok. Het doel was communicatiemiddelen goedkoper en toegankelijker te maken voor de plaatselijke bevolking. Daarna volgden soortgelijke projecten in Ghana en Oeganda, waar Second Life samen met Microsoft en de VN de schouders zette onder een fabriek waar afgedankte pc’s werden opgeknapt. Niet verwonderlijk dus dat Van Engelen onder de naam 1We SNEW een nieuw soort ontwikkelingssamenwerking op touw heeft gezet. Met een deel van de door SNEW herstelde en gerecycleerde producten organiseert ontwikkelingsorganisatie 1We workshops in Bangladesh, Senegal en binnenkort ook Ghana. “We mikken op empowerment en leiden de mensen op, zodat ze zelfstandig verder kunnen. We leren hen beter te recycleren. Er wordt veel gepraat over het dumpen van e-waste in Afrikaanse landen, maar het grootste probleem is dat er in die groeiende markt meer nieuwe dan gebruikte producten worden geïmporteerd. Het ontbreekt de ontwikkelingslanden vooral aan onderdelen, een degelijk lokaal serviceniveau en een goed functionerend recyclagemodel. Daar proberen wij iets aan te doen.”

Naar de filistijnen

Nog een ambitie van SNEW: designers van ICT-producten adviseren. Van Engelen en zijn medewerkers hebben al veel kennis vergaard over slimme engineering en hoe je toestellen compacter en energiezuiniger kan maken. Die expertise willen ze delen met producenten. Helaas zijn veel fabrikanten terughoudend. “Ze zien hergebruik nog te veel als een bedreiging, terwijl het een kans is. De mensen in ontwikkelingslanden zoals Afrika die we via 1We SNEW opleiden, zijn immers hun toekomstige klanten: later willen die nieuwe producten kopen. Circulair denken is andersom denken. Daar zijn veel bedrijven nog niet aan toe; zij zien ons nog te veel als concurrentie.”

“Het blijft raar dat, behalve de papier- en kartonindustrie misschien, geen enkele andere industrie het voorbeeld van de circulaire automobielwereld heeft gevolgd. Op een gegeven moment zal men moeten inzien dat er geen andere weg is. De grondstoffen raken uitgeput. We hebben in tien decennia tijd de aarde naar de filistijnen geholpen. We zitten met een consumptiegedrag en een verspileconomie die niet meer te tolereren zijn, terwijl de wereldbevolking blijft aangroeien. Dat is de harde realiteit. Ik kan de wereld niet in mijn eentje redden, maar ik hoop wel deel van een beweging te kunnen zijn. Remanufacturing heeft het potentieel om uit te groeien tot een heel gezonde industrie.”

 

Bedrijfspaspoort

Opgestart: 2013 (in Nederland), 2017 (in België)

Oprichter: Martijn van Engelen

Aantal medewerkers: 30 (waarvan 6 in België)

Missie: SNEW past het circulaire model dat al lang in de automobielsector bestaat toe op de elektronicamarkt. Het wil bedrijven, ook in andere sectoren, tonen hoe makkelijk en laagdrempelig de transitie naar een circulaire economie kan zijn.

Plaats: Berchem, Antwerpen (hoofdzetel in Boxtel, Nederland)

Website: www.snew.eu

 

Dit gesponsord artikel verscheen in Mblad, november 2017.